بورس چیست؟

بورس چیست؟ – بخش اول

بورس چیست؟ اگر سرمایه ای دارید و طبق توصیه دوستان و آشنایان یا شنیده های خود، تصمیم به سرمایه گذاری در بورس گرفته اید، احتمالا پیش از هر چیزی درباره ماهیت بورس و شرایط ورود به آن، سوالاتی دارید. بورس به واقع چیست و سرمایه گذاری در آن چه شرایطی دارد؟ در ادامه به مهم ترین سوالات در خصوص بازار بورس پاسخ خواهیم داد.

  • تاریخچه بورس
  • بورس اوراق بهادار چیست؟
  • تفاوت های بازار پول و بازار سرمایه
  • ورود به بازار سرمایه
  • کارگزاری بورس
  • دریافت کد سهامداری
  • ساعت و روزهای خرید و فروش سهام
  • کجا سرمایه گذاری کنم؟
  • اولین قدم برای سرمایه گذاری در بازار سرمایه
  • روش های سرمایه گذاری در بورس
  • چه تضمینی برای سرمایه گذاری در بورس وجود دارد؟
  • آیا برای خرید و فروش سهم باید به تهران و یا مرکز استانمان برویم؟
  • سوالات رایج بورسی
  • بورس کالا چیست؟
  • بورس ارز چیست؟

 

تاریخچه پیدایش بورس

مساله ای که باعث شد بازار سرمایه برای نخستین بار در سطح جهانی شکل بگیرد، نفس تقسیم کردن سود و زیان یک کسب و کار میان شرکای آن بود. به این صورت فعالیت های آن کسب و کار شکل عمومی تری پیدا کرده و هر آن چه عایدی یا زیان دهی داشت، بین شرکا تقسیم می گردید. این شکل از اقتصاد، باعث می شد تا رشد سازمانی بهتری ایجاد شده و زمینه فعالیت برای کسب و کارها گسترده تر گردد.

جالب است بدانید که بورس برای اولین بار در کشور بلژیک متولد شد و زمان نخستین پیدایش آن به قرن پانزدهم میلادی بازمی گردد. محل نخستین تجمع بورسی نیز مقابل ملک واندر بورس، یکی از اشراف بلژیکی بود و همان طور که می بینید واژه بورس، نام خود را از این شخص وام گرفته است. در ابتدا معاملات بسیار نامنظم و بدون ضابطه بود و افراد با تجمع در این مکان به خرید و فروش می پرداختند، اما رفته رفته بورس قرن پانزدهمی شکل جدی تری به خود گرفته و ورود به آن نیز ضابطه مند شد.

اما بهتر است ببینم تاریخچه آغاز بورس در ایران، به چه زمانی بازمی گردد؟ تاریخ تاسیس بورس در ایران به سال 1315 هجری شمسی بازمی گردد، یعنی زمانی که ران لوترفلند بلژیکی اساس و پایه بازار بورس را در ایران بنا نهاد. البته پس از آن جنگ جهانی دوم پیش آمد و تحولات و تنش های داخلی کشور اجازه نداد تا این نوزاد تازه متولد شده، جان بگیرد.

ماجرای بورس ایران به 25 سال بعد موکول شد و در سال 1341، حضور چند جانبه وزارت بازرگانی، بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران، وزارت دارایی و … اساسنامه نخستین بازار بورس ایران تشکیل شده و تنظیم گردید. باز هم بلژیکی ها برای راه اندازی بازار بورس ایران، به کمک درآمده و ما توانستیم در سال 1345 هجری شمسی، به صورت رسمی بورس اوراق بهادار را تاسیس کنیم و نخستین معامله و شروع فعالیت به تاریخ پانزدهم بهمن سال 1346 هجری شمسی انجام پذیرفت. این معامله بورسی نیز روی سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی بود.

از آن زمان تا به امروز شکل فعالیت شرکت های حاضر در بورس و نیز فعالیت تالار بورس و سهامداران آن، متحول شده و به ویژه طی چند سال اخیر شکل پیشرفته تری را به خود گرفته است. روز به روز فعالیت در بورس ساده تر شده و افراد با سهولت افزون تری قادر به انجام معاملات روزمره در این بازار گسترده و هیجان انگیز هستند. با این حساب برای ورود به بازار بورس می دانید که به یک سازمان دارای عقبه سنگین و کاملا تاریخی، قدم می گذارید.

 

انواع بازارهای بورس

احتمالا پیش از این درباره بازار سرمایه شنیده اید و تصور عموم از بازار بورس، همان بازار بورس اصلی است؛ اما لازم به ذکر است که چندین نوع بازار بورسی وجود دارد که در زیر به آن ها می پردازیم.

 

بازار بورس اوراق بهادار تهران

بازاز بورس اوراق بهادار تهران، همان بازار اصلی بورس است که در آن اوراق بهادار و سهام شرکت ها و سازمان های مختلف به خرید و فروش گذاشته می شود و سهامدارانی حقیقی و حقوقی در آن حضور دارند.

 

بازار فرا بورس ایران

بازار فرابورس ایران، پس از بازار بورس اوراق بهادار تهران شکل گرفته است و یک نمونه کپی شده از این بازار با شرایطی ساده تر و زمینه عملکرد بهتر به نظر می رسد. اگر چه این بازار نیز تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار قرار دارد، اما قوانین آن کمتر سختگیرانه بوده و شرکت ها برای ورود به آن و ارائه سهام خود، مراحل ساده تری را پشت سر می گذارند.

 

بورس کالای ایران

بورس کالای ایران نیز طبق نامگذاری آن محل خرید و فروش کالا و معاملات بر پایه آن است. در این بازار به طور معمولات فلزات ارزشمند، محصولات پتروشیمی و کشاورزی و … معامله می شوند. این بورس نیز از بازارهای پویای کشور به شمار می رود.

 

بورس انرژی

بورس انرژی نوپاترین نوع بازار بورس در کشور ما است که معاملات انرژی به ویژه برق در آن صورت می گیرد.

 

بورس ارز

همان طور که می توان از نام آن حدس زد، بازار بورس ارز، بازاری جهانی است که در آن معاملات ارزی و جا به جایی میان ارزها صورت می گیرد و با توجه به نرخ ارز، باید انتظار داشته باشیم که اعداد و ارقام بزرگی جا به جا شود. بزرگترین اعضای بازار بورس ارز، بانک ها و موسسات مالی هستند ولی نمی توان شرکت ها و یا حتی مردم عادی را از این دایره بیرون دانست.

 

تفاوت های بازار پول و بازار سرمایه

بازار پول به بازار حاکم معاملات پولی و نقدی یا بر پایه دارایی هایی که نقد شوندگی کوتاه مدت دارند، اطلاق می گردد. ریسک در این بازار بسیار محدود و کوچک بوده و سرعت نقد شدن دارایی بسیار بالا است. (به طور معمول نقدشوندگی و رسیدن به سود تعریف شده در این بازار باید کمتر از 1 سال باشد.)
اسناد خزانه از جمله ابزار معاملاتی بازار پول هستند. این اسناد به وسیله دولت ارائه شده و تاریخ سررسید آن ها کمتر از 1 سال است. به علاوه خرید این اسناد و فروش به وقت سررسید آن ها، نیز از ریسک بسیار کمی برخوردار است.
پذیره نویسی بانکی نوعی دیگر از معاملات در بازار پول است. پذیره نویسی به واقع واسطه گری بانک با ارائه پذیرش بانکی است که بین دو سوی معامله قرار گرفته و اعتبار پرداخت در ازای دریافت کالا ایجاد می کند.
اوراق تجاری گروه دیگری از ابزار بازار پول هستند که به شکل از پیش تعریف شده ای، سررسید آن ها کمتر از 270 روز باید باشد. این اوراق توسط شرکت های مختلف ارائه شده و به منظور تامین نقدینگی برای شرکت ها مورد استفاده قرار می گیرد. به صورت عرف این اوراق توسط بانک های به فروش رسیده و بازخرید و پرداخت سود آن نیز از همان طریق انجام می پذیرد.
اما سپرده گذاری مرکز تمام انواع سرمایه گذاری در بازار پول است که ما ایرانی ها هم علاقه زیادی به آن داریم. این شکل از سرمایه گذاری کم ریسک، با سپرده کردن مبلغی پول در یک بانک یا موسسه سرمایه گذاری و دریافت سود ماهیانه به شرط پایداری اصل پول، صورت می گیرد. هیچ ریسکی در این شکل از سرمایه گذاری بانکی وجود ندارد، اما با کاهش نرخ سودهای بانکی، سپرده گذاری جذابیت سابق خود را از دست داده است و مردم به دنبال بازار سودآور دیگری برای درآمدزایی از نقدینگی خود هستند.
اما ببینیم در بازار سرمایه چه خبر است! در بازار سرمایه با اوراق بهادار و سهام مواجه هستیم. در بازار سرمایه سهامداران از شرکت ها و شخصیت های حقوقی بزرگ تا ریزترین شخصیت های حقیقی و مردم عادی هستند و بعد نظارتی نیز از هر دو سوی این اعضا صورت می گیرد. ریسک پذیری در بازار سرمایه به مراتب بالاتر است و اعضای این بازار در سود و زیان شرکت های ارائه دهنده سهام، شریک خواهند بود. در حالی که شکلی از سرمایه گذاری در بازار پول مانند سپرده گذاری، فارغ از سود یا زیان فعالیت اقتصادی بانک، سود ماهیانه شخص را تامین خواهد ساخت.
اما با این همه میزان سودآوری ممکن در بازارهایی مانند بازار بورس و اوراق بهادار، بسیار بالاتر از سودی است که می توان از سپرده گذاری در بانک ها به دست آورد. در بازار سرمایه با سهام شرکت ها به شکل سهام عادی یا ممتاز، اوراق قرضه و اوراق مشارکت در معاملات روبرو هستیم.

 

سهام عادی

با خرید سهام عادی به یک عضو از دارندگان سهام آن شرکت تبدیل شده و در سود و زیان فعالیت اقتصادی آن شریک خواهید شد.

 

سهام ممتاز

سهام ممتاز اما حق و حد و حدود مشخصی ایجاد می کند و دارنده آن، در این دایره تعیین شده از درآمد شرکت ارائه دهنده سهام قرار می گیرد.

 

اوراق قرضه

با خرید اوراق قرضه، در بازه های زمانی تعیین شده، سود دریافت کرده و مبلغ سرمایه گذاری شده خود را نیز در تاریخی که از پیش تعیین شده، بازپس خواهید گرفت.

 

اوراق مشارکت

با خرید اوراق مشارکت باید سودی علی الحساب دریافت کرده و سود قطعی و سرمایه اولیه خود را نیز در تاریخی که از پیش تعیین شده است، دریافت خواهید کرد.
با عبور از توصیفات فوق، اگر اکنون خود را آماده و البته مشتاق برای ورود به بازار سرمایه می بینید، در ادامه به مراحل و نکات مهم جهت ورود به این بازار هیجان انگیز و در عین حال سودآور، توجه نمایید.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *